The Cracidae family includes large, primarily arboreal birds such as chachalacas, guans, and curassows, found throughout Central and South America. These birds are part of the order Galliformes, which also includes pheasants and turkeys.
Cracids are typically forest dwellers and are known for their loud, often raucous vocalizations—especially at dawn. Despite their size and turkey-like appearance, they are agile in trees and often feed on fruits, leaves, and small invertebrates. Social and monogamous, they usually nest in trees and raise just a few chicks at a time.
Many cracid species are threatened by habitat loss and hunting, making them a conservation concern in several regions. As seed dispersers, they also play an important ecological role in tropical forest ecosystems.
Foto’s © Jan Dolphijn
Genus Crax
Crax (Linnaeus, 1758) is een geslacht van grote hokko’s uit de familie Cracidae. De soorten van dit geslacht komen voor in tropische delen van Midden- en Zuid-Amerika, waar vooral bossen, rivierbossen en andere dichtbegroeide habitats worden bewoond.
Kenmerkend voor Crax zijn de forse lichaamsbouw, de relatief lange poten en de vaak opvallende kuif met gekrulde veren. Vooral de mannetjes zijn doorgaans glanzend donker gekleurd en hebben bij verschillende soorten een opvallende snavelbasis of een bolvormige knobbel op de bovensnavel. Vrouwtjes zijn meestal bruiner of meer gevlekt en daardoor beter gecamoufleerd in de schaduwrijke ondergroei.
Soorten binnen dit geslacht leven grotendeels op de bosbodem, waar wordt gezocht naar vruchten, zaden, jonge plantendelen en kleine dieren. Voor rust en slaap worden ook bomen gebruikt. Het nest wordt meestal in bomen of struiken gebouwd. Veel soorten van Crax zijn gevoelig voor jachtdruk en ontbossing, waardoor meerdere vertegenwoordigers van het geslacht in delen van hun verspreidingsgebied onder druk staan.
Kenmerkend voor Crax zijn de forse lichaamsbouw, de relatief lange poten en de vaak opvallende kuif met gekrulde veren. Vooral de mannetjes zijn doorgaans glanzend donker gekleurd en hebben bij verschillende soorten een opvallende snavelbasis of een bolvormige knobbel op de bovensnavel. Vrouwtjes zijn meestal bruiner of meer gevlekt en daardoor beter gecamoufleerd in de schaduwrijke ondergroei.
Soorten binnen dit geslacht leven grotendeels op de bosbodem, waar wordt gezocht naar vruchten, zaden, jonge plantendelen en kleine dieren. Voor rust en slaap worden ook bomen gebruikt. Het nest wordt meestal in bomen of struiken gebouwd. Veel soorten van Crax zijn gevoelig voor jachtdruk en ontbossing, waardoor meerdere vertegenwoordigers van het geslacht in delen van hun verspreidingsgebied onder druk staan.
Blauwknobbelhokko
[LAT] *Crax alberti* |
[UK] Blue-knobbed Curassow |
[FR] Hocco à caroncule bleue |
[DE] Blauwarzenhokko |
[ES] Paujil de yelmo azul |
[NL] Blauwknobbelhokko
Blauwknobbelhokko details
Blauwknobbelhokko (Crax alberti) (Fraser, 1852) is een grote en zeldzame hokko uit Colombia. De soort is endemisch in het noorden van dat land en leeft in tropische bossen, vooral in laaglandbos en aangrenzende bosgebieden met dichte dekking. Het is een schuwe bosvogel die meestal op of vlak boven de bosbodem wordt waargenomen.
Het mannetje is overwegend glanzend donker gekleurd en heeft, zoals de naam aangeeft, een opvallende blauwe knobbel aan de snavelbasis. Het vrouwtje is bruiner en minder contrastrijk, waardoor betere camouflage in de bosvegetatie ontstaat. Beide geslachten hebben de forse bouw en lange poten die kenmerkend zijn voor hokko’s.
Het voedsel bestaat vooral uit vruchten, zaden en andere plantaardige delen, aangevuld met kleine dieren. De soort foerageert grotendeels op de grond, maar gebruikt ook lage takken en bomen om te rusten en te slapen. Het nest wordt doorgaans in bomen of struiken gebouwd.
De IUCN-status is CR, oftewel ernstig bedreigd. Door de zeer snelle ontbossing binnen het kleine verspreidingsgebied is nog maar weinig geschikt leefgebied overgebleven. Daarnaast neemt de druk door jacht toe doordat resterende bosgebieden beter toegankelijk worden. Hierdoor wordt een zeer snelle afname van de populatie verwacht.
Het mannetje is overwegend glanzend donker gekleurd en heeft, zoals de naam aangeeft, een opvallende blauwe knobbel aan de snavelbasis. Het vrouwtje is bruiner en minder contrastrijk, waardoor betere camouflage in de bosvegetatie ontstaat. Beide geslachten hebben de forse bouw en lange poten die kenmerkend zijn voor hokko’s.
Het voedsel bestaat vooral uit vruchten, zaden en andere plantaardige delen, aangevuld met kleine dieren. De soort foerageert grotendeels op de grond, maar gebruikt ook lage takken en bomen om te rusten en te slapen. Het nest wordt doorgaans in bomen of struiken gebouwd.
De IUCN-status is CR, oftewel ernstig bedreigd. Door de zeer snelle ontbossing binnen het kleine verspreidingsgebied is nog maar weinig geschikt leefgebied overgebleven. Daarnaast neemt de druk door jacht toe doordat resterende bosgebieden beter toegankelijk worden. Hierdoor wordt een zeer snelle afname van de populatie verwacht.
Bruine hokko
[LAT] *Crax rubra* |
[UK] Great Curassow |
[FR] Grand Hocco |
[DE] Großer Hokko |
[ES] Pavón grande |
[NL] Bruine hokko
Bruine hokko details
Bruine hokko (Crax rubra) (Linnaeus, 1758) is een grote hokko uit Midden-Amerika en het noordwesten van Zuid-Amerika. Het verspreidingsgebied loopt van oostelijk Mexico via Midden-Amerika tot in westelijk Colombia en noordwestelijk Ecuador. De soort leeft in tropische en subtropische bossen, vooral in laaglandbos, vochtig bos, bosranden en oude secundaire bossen, waar meestal op de grond wordt geleefd maar ook regelmatig bomen worden gebruikt om te rusten en te slapen.
Het mannetje is overwegend glanzend zwart met een gekrulde kuif en een opvallende gele knobbel aan de snavelbasis. Het vrouwtje is veel variabeler en kan roestbruin, gebandeerd of donkerder gekleurd zijn, maar heeft eveneens een duidelijke kuif en een forse bouw. Door de lange poten en sterke tenen is de soort goed aangepast aan een leven op de bosbodem.
Het voedsel bestaat vooral uit vruchten, zaden, jonge plantendelen, insecten en kleine gewervelden. De soort foerageert meestal op de grond, alleen of in kleine groepen. Het nest wordt in bomen of struiken gebouwd. Binnen het natuurlijke verspreidingsgebied is de bruine hokko hoofdzakelijk standvogel.
De IUCN-status is VU, oftewel kwetsbaar. De soort is in de afgelopen generaties vermoedelijk sterk afgenomen door verlies van leefgebied en jachtdruk. Vooral in toegankelijke bosgebieden heeft deze combinatie geleid tot duidelijke achteruitgang.
Het mannetje is overwegend glanzend zwart met een gekrulde kuif en een opvallende gele knobbel aan de snavelbasis. Het vrouwtje is veel variabeler en kan roestbruin, gebandeerd of donkerder gekleurd zijn, maar heeft eveneens een duidelijke kuif en een forse bouw. Door de lange poten en sterke tenen is de soort goed aangepast aan een leven op de bosbodem.
Het voedsel bestaat vooral uit vruchten, zaden, jonge plantendelen, insecten en kleine gewervelden. De soort foerageert meestal op de grond, alleen of in kleine groepen. Het nest wordt in bomen of struiken gebouwd. Binnen het natuurlijke verspreidingsgebied is de bruine hokko hoofdzakelijk standvogel.
De IUCN-status is VU, oftewel kwetsbaar. De soort is in de afgelopen generaties vermoedelijk sterk afgenomen door verlies van leefgebied en jachtdruk. Vooral in toegankelijke bosgebieden heeft deze combinatie geleid tot duidelijke achteruitgang.
Maskerhokko
[LAT] *Crax fasciolata* |
[UK] Bared-faced Curassow |
[FR] Hocco à face nue |
[DE] Maskenhoko |
[ES] Paujil cariblanco |
[NL] Maskerhokko
Maskerhokko details
Maskerhokko (Crax fasciolata) (Spix, 1825) is een grote hokko uit centraal Zuid-Amerika. De soort komt voor in delen van Brazilië, Paraguay, oostelijk Bolivia en het uiterste noordoosten van Argentinië. Het leefgebied bestaat uit droge en vochtige bossen, galerijbossen, cerrado-gebieden en andere halfopen boslandschappen, waar meestal op de grond wordt geleefd maar ook bomen worden gebruikt om te rusten en te slapen.
Het mannetje is overwegend donker gekleurd met een opvallend naakt gezicht en een duidelijke knobbel aan de snavelbasis. Het vrouwtje is bruiner en fijner gebandeerd, waardoor betere camouflage in de vegetatie ontstaat. Beide geslachten hebben de forse bouw, lange poten en gekrulde kuifveren die kenmerkend zijn voor de hokko’s.
Het voedsel bestaat vooral uit vruchten, zaden, scheuten en kleine dieren die voornamelijk op de bosbodem worden gezocht. De soort leeft hoofdzakelijk terrestrisch en is binnen het natuurlijke verspreidingsgebied in het algemeen standvogel.
De IUCN-status is LC, oftewel niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en hoewel de populatietrend afnemend lijkt, wordt de achteruitgang momenteel niet als snel genoeg beschouwd om de soort in een bedreigde categorie te plaatsen.
Het mannetje is overwegend donker gekleurd met een opvallend naakt gezicht en een duidelijke knobbel aan de snavelbasis. Het vrouwtje is bruiner en fijner gebandeerd, waardoor betere camouflage in de vegetatie ontstaat. Beide geslachten hebben de forse bouw, lange poten en gekrulde kuifveren die kenmerkend zijn voor de hokko’s.
Het voedsel bestaat vooral uit vruchten, zaden, scheuten en kleine dieren die voornamelijk op de bosbodem worden gezocht. De soort leeft hoofdzakelijk terrestrisch en is binnen het natuurlijke verspreidingsgebied in het algemeen standvogel.
De IUCN-status is LC, oftewel niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en hoewel de populatietrend afnemend lijkt, wordt de achteruitgang momenteel niet als snel genoeg beschouwd om de soort in een bedreigde categorie te plaatsen.
Genus Ortalis
Ortalis (Merrem, 1786) is een geslacht van middelgrote hokkoachtige vogels uit de familie Cracidae. De soorten van dit geslacht worden chacalaca’s genoemd en komen voor van het zuiden van de Verenigde Staten via Midden-Amerika tot grote delen van Zuid-Amerika. Meestal bewonen zij bosranden, galerijbossen, droog bos, struikgebieden en andere halfopen landschappen met voldoende dekking.
Kenmerkend voor Ortalis zijn de slanke bouw, de relatief lange staart, de kleine kop en de vaak vrij lange hals. Het verenkleed is doorgaans overwegend bruin tot olijfbruin, soms met kastanjekleurige accenten, waardoor de vogels minder opvallend zijn dan veel grotere hokko’s. Veel soorten zijn luidruchtig en vallen eerder op door hun roep dan door hun uiterlijk.
Soorten van dit geslacht leven vaak in kleine groepen en zoeken hun voedsel zowel in bomen als op de grond. Het voedsel bestaat vooral uit vruchten, bessen, zaden, bladeren, bloemen en andere plantaardige delen, soms aangevuld met kleine ongewervelden. Het nest wordt meestal in struiken of lage bomen gebouwd. Binnen hun verspreidingsgebied zijn veel soorten hoofdzakelijk standvogels.
Kenmerkend voor Ortalis zijn de slanke bouw, de relatief lange staart, de kleine kop en de vaak vrij lange hals. Het verenkleed is doorgaans overwegend bruin tot olijfbruin, soms met kastanjekleurige accenten, waardoor de vogels minder opvallend zijn dan veel grotere hokko’s. Veel soorten zijn luidruchtig en vallen eerder op door hun roep dan door hun uiterlijk.
Soorten van dit geslacht leven vaak in kleine groepen en zoeken hun voedsel zowel in bomen als op de grond. Het voedsel bestaat vooral uit vruchten, bessen, zaden, bladeren, bloemen en andere plantaardige delen, soms aangevuld met kleine ongewervelden. Het nest wordt meestal in struiken of lage bomen gebouwd. Binnen hun verspreidingsgebied zijn veel soorten hoofdzakelijk standvogels.
Kleine chacalaca
[LAT] *Ortalis motmot* |
[UK] Little Chachalaca |
[FR] Ortalide à front blanc |
[DE] Kleine Chachalaka |
[ES] Chachalaca chica |
[NL] Kleine chacalaca
Kleine Chacalaca details
Kleine chacalaca (Ortalis motmot) (Linnaeus, 1766) is een middelgrote vogel uit de familie Cracidae. De soort komt voor in het noorden van Amazonisch Zuid-Amerika, van zuidelijk Venezuela via de Guyana’s tot in Brazilië ten zuiden van de Amazone. Binnen het verspreidingsgebied is deze vogel overwegend standvogel.
De soort heeft een kastanjebruine kop, bruine vleugels en een rode keelhuid. De bouw is slank voor een hokkoachtige, met een relatief lange staart en een vrij onopvallend maar warmbruin verenkleed.
Het leefgebied bestaat vooral uit dichte rivierbegeleidende begroeiing, kreekbossen, struweelrijke savannes en andere halfopen gebieden met dekking. Ook verlaten en overwoekerde cultuurlandjes worden benut, zolang de vegetatie niet te open of te intensief beheerd is.
Het voedsel bestaat hoofdzakelijk uit vruchten en bessen. Er wordt gezocht naar voedsel op de grond en in bomen, vaak in kleine groepjes. Het nest is een kleine kom van worteltjes en bladeren, laag boven de grond in struiken, met meestal 2 tot 4 eieren.
De IUCN-status is LC, oftewel niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en de populatietrend wordt als stabiel beschouwd, waardoor de kleine chacalaca momenteel niet in aanmerking komt voor een bedreigde categorie.
De soort heeft een kastanjebruine kop, bruine vleugels en een rode keelhuid. De bouw is slank voor een hokkoachtige, met een relatief lange staart en een vrij onopvallend maar warmbruin verenkleed.
Het leefgebied bestaat vooral uit dichte rivierbegeleidende begroeiing, kreekbossen, struweelrijke savannes en andere halfopen gebieden met dekking. Ook verlaten en overwoekerde cultuurlandjes worden benut, zolang de vegetatie niet te open of te intensief beheerd is.
Het voedsel bestaat hoofdzakelijk uit vruchten en bessen. Er wordt gezocht naar voedsel op de grond en in bomen, vaak in kleine groepjes. Het nest is een kleine kom van worteltjes en bladeren, laag boven de grond in struiken, met meestal 2 tot 4 eieren.
De IUCN-status is LC, oftewel niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en de populatietrend wordt als stabiel beschouwd, waardoor de kleine chacalaca momenteel niet in aanmerking komt voor een bedreigde categorie.
