Zweefvliegen

Kevin Uxbridge November 14, 2026 4 minutes read

Zweefvliegen zijn vaak geel met zwart gestreept en lijken daardoor op wespen of bijen. Ze hebben maar één paar vleugels en kunnen niet steken. Je herkent ze aan hun vlucht: ze kunnen stil in de lucht hangen en dan plotseling wegschieten. Op bloemen eten ze nectar en stuifmeel. Terwijl ze van bloem naar bloem vliegen, helpen ze planten te bestuiven.

Anasimyia – waterzweefvliegen

Langs dichtbegroeide oevers kun je waterzweefvliegen op bloemen aantreffen. Deze middelgrote zweefvliegen hebben fijne grijze lengtestrepen op het borststuk. Hun larven leven onder water tussen rottende plantenresten, vaak aan de voet van lisdodden.

Bokserwarerzweefvlieg

Anasimyia interpuncta

Baccha – spelden

Spelden zijn slanke zweefvliegen met een lang achterlijf dat aan de basis zo dun is als een speld en naar het uiteinde toe breder wordt. In Nederland kun je de vliegende speld (Baccha elongata) zien. Ze vliegt langzaam tussen de lage planten in de schaduw van bomen en struiken. Haar larven voeden zich met bladluizen.

Vliegende speld

Baccha elongata

Cheilosa – gitjes

De meeste gitjes zijn donkergekleurde zweefvliegen. Sommige zijn glanzend zwart, andere lijken door hun dichte beharing op een hommel. Bij veel soorten groeien de larven op in de stengels of wortels van planten. De larven van enkele soorten leven in paddenstoelen, vooral in boleten.

Bosgitje

Cheilosia variabilis

weidegitje

Cheilosia albitarsis

Kervelgitje

Cheilosia pagana

Nazomergitje

Cheilosia impressa

Wilgengitje

Cheilosia grossa

Wollig gitje

Cheilosia illustrata

Chrysogaster – doflijfjes

Doflijfjes zijn kleine, zwarte zweefvliegen van 5 tot 8 millimeter lang. Hun naam verwijst naar het doffe midden van het achterlijf. Langs de randen en op het borststuk zie je vaak een bronzen, blauwe of groene metaalglans. In vochtige loofbossen kun je doflijfjes op schermbloemen aantreffen, vooral langs bosranden en op open plekken.

Donker doflijfje

Chrysogaster solstitialis

Dasysyrphus – Wimperzweefvliegen

Wimperzweefvliegen danken hun naam aan de fijne haartjes op hun ogen. Op het zwarte achterlijf staan gele vlekken, vaak in de vorm van twee boogjes naast elkaar. Bij sommige soorten raken de vlekken elkaar en vormen ze een dwarsband. De larven voeden zich met bladluizen.

Bretel-wimperzweefvlieg

Dasysyrphus albostriatus

Didea – didea’s

Didea’s zijn zweefvliegen met een breed, plat achterlijf. Op de zwarte achtergrond vallen twee lichte dwarsbanden op. Elke band is in het midden smal en aan de uiteinden breed en rond, als een skibril. Je kunt didea’s op bloemen in en rond bossen aantreffen. Hun larven eten bladluizen, vooral op naaldbomen.

Bosdidea

Didea fasciata

Epistrophe – bandzwevers

Bandzwevers hebben een glanzend borststuk en een zwart achterlijf met oranjegele vlekken en dwarsbanden. De breedte van die banden verschilt per soort. De volwassen vliegen zie je vaak op bloemen. Hun larven eten bladluizen en gaan in rust zodra ze volgroeid zijn.

Enkele-bandzwever

Epistrophe eligans

Zwarthaar-bandzweefvlieg

Epistrophe nitidicollis

Episyrphus – Pyamazwever

In Nederland komt één soort van dit geslacht voor, de snorzweefvlieg (Episyrphus balteatus), ook wel pyjamazweefvlieg genoemd. Je herkent haar aan de dubbele zwarte dwarsbandjes op het oranje achterlijf. De volwassen vliegen bezoeken bloemen en de larven eten bladluizen.

Pyjamazweefvlieg

Episyrphus balteatus

Eristalinus – vlekogen

Vlekogen danken hun naam aan de donkere spikkels op hun grote ogen. Die zie je goed op een close-upfoto. In Nederland kun je de weidevlekoog (Eristalinus sepulchralis) tegenkomen bij sloten en poelen, waar de larven in ondiep water met rottende plantenresten leven. De kustvlekoog (Eristalinus aeneus) vind je vooral langs de kust.

Weidevlekoog

Eristalinus sepulchralis

Eristalis – Bijvliegen

Bijvliegen zijn stevig gebouwde zweefvliegen die je vaak op bloemen ziet. Een bekende soort is de blinde bij (Eristalis tenax), die sterk op een honingbij lijkt. De larven van bijvliegen heten rattenstaartlarven. Hun ‘staart’ is een lange adembuis waarmee ze aan het wateroppervlak lucht halen terwijl hun lichaam onder water blijft.